Từ chỗ không tin thiên hạ ai hiểu mình được bạn trai thấy con người nhiều khuyết điểm quá, xã hội đầy mâu thuẫn: họ thấy toàn bề trái cuộc đời. Hồi lúc lo về trung học, tôi thấy nhiều bạn trai bàn chuyện tâm tình với nhau cũng hết sức dễ dàng. Hậu kiếp cũng bị hăm dọa luôn.
Ơû học đường hay trong những công tác xã hội cũng chính bạn trai thế bạn gái lãnh những trọng trách đòi hỏi sự chịu khó, sự dẻo dai trì chí. Nếu người gia nhập vào một tổ chức tu hành, họ chán nản về thế gian mà cũng không tha thiết với đời muối dưa. Nói tắt, đức thanh khiết càng cao quý càng nỗ lực tranh đấu với thútính để đề phòng.
Jean Le Presbytre nói: Bạn yêu người tình cách cao thượng, khiết bạch, siêu nhiên như người ta yêu một thiên thần. Có bạn trai chủ trương người bạn trăm năm phải có nhan sắc Tây Thi. Bạn biết đó là do sứ mệnh cao cả Tạo hóa muốn bạn thi hành.
Những phong trào nam nữ di tắm biển, ăn mặc trống trải, trửng giỡn, xô đẩy nhau, những tổ chức nam nữ đi đóng trại ngày đ êm trong rừng rú, đi dạo thuyền ca hát, nhà giáo dục có trách nhiệm nặng nề về sự điều khiển, kiểm soát. Các em thấy chị dễ thương biết lo cho mình. Họ lấy làm cao cả theo kiểu nào đó vì biết mình là trai.
Mà các việc nầy phải khởi sự bằng chú ý. Cho họ biết rằng người bạn đời là nguồn an ủi họ đấy. Vì lẽ đó nhà giáo dục nên hướng dẫn bạn trai chọn bạn.
Nhưng hiếu động bạn trai không vì đó mà có đời sống bên trong trống rỗng. Quan niệm ái tình như vậy giúp ta thấy thoạt đầu, tình yêu chớm nở trong lòng bạn trai cũng như ở con tim bạn gái là tình trong lành, thánh thiện và tối cần cho nhân loại. Điều đó không có nghĩa là họ dễ dẫn dụ bằng sự phi lý đâu.
Việc giáo dục nầy là tất yếu: nếu bỏ qua hay cẩu thả, bạn trai sẽ thành võ phu, ăn nói thô lỗ, đối xử cộc cằn, hành động bạo ngược. Ở trên tôi nói sơ quatính dễ tín nhiệm đã thúc đẩy bạn trai hay cỡi mở cõi lòng cho bạn gái. Nhưng tâm honà đầy những khát vọng vĩ đại, bận rộn vì chí cả của họ nghe cần một cái gì êm dịu như tình mẫu tử, lời nói dịu hiền của chị ruột, bữa cơm dọn sẵn của chị dâu.
Nghệ phẩm của họ là những bài tâm ghi, những phương thế họ ký thác tâm hồn hay là sự thổ lộ lòng mơ ước của họ về ái ân. Họ cũng trông thấy trong đó có sự vui vẻ, trẻ trung. Ai đã từng nắm thanh nam để ý hạnh kiểm của họ, hay thấy nam thanh sống tự nhiên lắm, liến khỉ, phá phách, nói năng bạo ngược lắm.
Bạn có thấy con người đáng ghét của tôi thời trẻ dại không? Tư tưởng mình già giặn làm sao được khi mới có mười mấy cái xuân. Sự thân mật gây tín cẩn tạo bầu khí thụ giáo đắc lực. Lúc xã giao họ phải giao tiếp bằng môi mép, còn cửa lòng họ kín như bưng.
Đời họ trở nên phiền toái. Coi chừng hồi mình dặn, họ dạ dạ, vâng vâng mà không hiểu hết ý mình đâu. Họ không đến nỗi phủ nhận lòng tốt của người trong gia đình.