Độc giả phải tìm ra sự thống nhất đó, tìm ra điểm khác biệt và trật tự của các phần. Có thể diễn giải quy tắc thứ hai và thứ ba của cấp độ đọc phân tích như sau: Nhưng cũng có những cuộc tranh luận đặc biệt về sự tiến bộ do các tác giả chọn câu trả lời có tạo nên.
Hai cặp từ này dường như đề cập đến hai loại sự vật khác nhau. Để chứng minh điều này, bạn cần chỉ ra được kiến thức mà tác giả còn thiếu và phải chứng minh được vì sao nó thích đáng, cũng như nó sẽ dẫn đến những thay đổi như thế nào trong các kết luận của tác giả. (1) Các yếu tố của một tác phẩm giả tưởng bao gồm các phần và tình tiết, các nhân vật, suy nghĩ, lời thoại, cảm xúc và hành động của nhân vật.
Ông đã đưa ra những ví dụ minh hoạ cụ thể. Và cũng có lúc, chúng ta dùng từ đọc để nhấn mạnh việc trau dồi tri thức hơn là thu thập thông tin đơn thuần. Ulysses trở về đúng lúc người vợ Penelope chung thủy đang bị bủa vây bởi những kẻ đến cầu hôn.
Chúng giống như ma tuý. Nói rằng Tôi không hiểu cũng là một cách đưa ra nhận xét. Nhờ đó, bạn nhận ra cuốn sách không còn gì để cho bạn thêm nữa.
Vì thế, họ kết luận rằng các vật thể trên trời được cấu tạo từ một loại vật chất khác. Sự thật không phải như vậy. Sách của Whitehead dù không đi sâu vào những phần nhỏ khó hiểu của chủ đề nhưng lại nói rất hùng hồn về các nguyên tắc suy luận toán học.
Hoặc khi ai đó mang trong mình tính tàn bạo vô thức, anh ta sẽ thấy thoả mãn khi đọc cuốn tiểu thuyết nào anh ta như được hoá thân vào kẻ thống trị trong đó. Một người đọc một cuốn sách hay mà vẫn bị ngủ quên chưa hẳn là vì họ không cố gắng, mà vì họ không biết cách cố gắng như thế nào. Montaign từng nói: Tôi không sáng tạo ra cuốn sách của mình nhiều hơn nó đã sáng tạo ra tôi.
Ở cấp độ một, câu hỏi đặt ra cho người đọc là Câu đó ý nghĩa nói gì?. Lý do vì họ không biết làm thế nào để tập trung đầu óc vào những việc đang làm. Chúng tôi sẽ quay lại loại ghi chú này ở Chương 20.
Trong khi đó, một tác phẩm mô tả thường hướng tới sự minh bạch, rõ ràng. Chúng là tuyên ngôn nêu lên tri thức hoặc ý kiến. Nếu kiến thức thật sự, không phải ý kiến cá nhân, bị đe doạ, thì thường xảy ra hai trường hợp sau: hoặc bất đồng có thể dễ dàng xoá bỏ thông qua sự thống nhất về cách dùng từ và gặp gỡ về tư tưởng; hoặc bất đồng thật sự nghiêm trọng và vấn đề chỉ được giải quyết dựa trên thực tiễn và lý lẽ.
Tương tự, nếu bạn có thể đọc một cuốn sách dài về lịch sử, triết học, hay một chuyên luận về khoa học thì việc đọc báo hay bản tóm tắt cùng lĩnh vực đó sẽ chỉ là chuyện nhỏ. Ông không cần biết liệu có những cái tương tự như tam giác cân hay không. Mỗi cuốn sách thực hành đều có sự pha trộn giữa hùng biện và tuyên truyền.
Định lý 5 chỉ chứng minh mối quan hệ giữa giả thiết và kết luận đúng. Vậy còn những việc nào cần làm thêm? Chúng tôi sẽ giải thích nghịch lý này.