Tôi hiểu thiết thực nhận mình yếu đuối đấy là tránh những cơ hội, những sự giao thiệp, những nguyên nhân có thể làm mình sa ngã. Chương trình thi bây giờ cũng là bà con họ máu với tứ thơ ngũ kinh. Trong mấy đoạn trên, có chỗ tôi vạch cho bạn thấy những khía cạnh bi quan, buồn chán của bạn trai.
Nhà giáo dục coi chừng những bạn trai nhược chí. Đó là tôi chưa nói sự trống miệng tự nhiên hay ưa hư danh bắt nhiều người trai đem khoe cuộc đời ái ân của mình y như người ta quảng cáo cao đơn hoàn tán. Sự bạc đãi lên mặt của một cô gái ỷ mình học cao, trẻ đẹp, giàu sang có thể bị lòng tự trọng nầy trừng trị đến khốc hại.
Còn bạn có một người bạn, đồng niên, sau buổi dậy thì cũng có tình yêu nồng nhiệt như bạn. Họ nghe trong người họ có sức sống đang lên. Đa số bạn trai thì quảng đại lắm, nhưng đừng tưởng ai cũng tốt bụng.
Tâmtính thì đích thị là tâmtính phụ nhược. Yêu là tự hiến, và nên xứng đáng để thụ nhận. Có nhà giáo dục gọi họ là sái trí hiểu là phán đoán sai thiên tính công lý, trật với lương trí.
Lắm lúc lười biếng học tập nhưng họ ham mê cấp bằng vì chứng chỉ nầy hứa cho họ tương lai rực rỡ. Bà Swetchine nói: lý tưởng của tâm giao là tự cảm thấy một mà vẫn là hai. Nên giúp họ bằng cách giải phẩu tâm hồn họ, chỉ cho họ điều khôn dại và nhất là chỉ việc làm hấp dẫn cho họ.
Nhưng vận rủi đã làm mộng tình của nàng phải héo đi bằng cái chết bất ngờ thê thảm của Duplot. Yù chí thành ra làm việc như cao su, sau cùng có thói quen không quyết định được sắt đá. Họ không đến nỗi phủ nhận lòng tốt của người trong gia đình.
Trong khối họ có kẻ dị kỳ nữa là trong khi lo làm phụ nữ lại ghéttính đ àn bà. Họ chưa gặp những gay cấn rơi lụy kiểu Musset, Georgges Sand để viết lòng ra bằng máu lệ đâu. Coi chừng hồi mình dặn, họ dạ dạ, vâng vâng mà không hiểu hết ý mình đâu.
Nếu được hướng dẫn về sau họ sẽ lập gia đình tốt đẹp. Người lớn cũng nên hướng dẫn bạn trai trước khi họ lập gia đình về đời sống thiêng liêng. Họ có thứ lương tâm mù mịt, câu nệ, ngoan cố, khó chịu vô song.
Tất cả những gì không bị pháp lý, dư luận cản ngăn thì họ cho phép họ làm hết. Họ trở về sự bình an nội tâm. Người ta gọi bạn trai là phái mạnh: tiếng nầy phải hiểu là một lý tưởng hơn là sự kiện về tâm lý.
Tôi muốn đưa ra ánh sáng cái khả năng tự nhiên của tinh thần họ, là thứ tinh thần mang bản chất suy nghĩ. Luồng gió độc ấy đã làm bạn trai mất ý thức về giá trị nội tâm, giá trị siêu nhiên. Phải thắng sự làm biếng sê dịch nầy.