Thông thường, khi hai người có hai quan điểm khác nhau, tranh luận sẽ nổ ra. Có lẽ là không có ai. Kỷ luật vô cùng quan trọng.
Nếu rủi ro bị bắt hoặc bị nhận diện đối với những kẻ phạm tội là rất thấp thì việc tăng hình phạt có lẽ ít tính hiệu quả. Và khía cạnh được coi là khó nhất đối với tất cả sự sáng tạo đó là: điểm dừng sáng tạo. Điều này có thể chưa chắc chắn nhưng chúng ta luôn phải ở tư thế sẵn sàng.
Chiếc mũ vàng tư duy cũng có thể liên quan tới các cách tiếp cận phát sinh phối hợp về một vấn đề. Cảm giác tích cực và lạc quan phù hợp với lối tư duy chiếc mũ đỏ. Chiếc mũ vàng tư duy chỉ rõ những cơ hội và để cho chiếc mũ xanh tư duy khám phá những cách thức mới mẻ để khai thác cơ hội đó.
Chiếc mũ đen tránh cho chúng ta không lãng phí tiền bạc và công sức. Không có điều gì thần bí ẩn chứa trong đó. Và cách tiếp cận thực tế nhất là áp dụng chiếc mũ xanh tư duy.
Trong phần trước của chiếc mũ này, tôi đã đưa ra những thí dụ dẫn chứng chúng ta làm điều này như thế nào. Bởi thật là ngớ ngẩn khi chúng ta cứ thực hiện theo bất cứ ý tưởng nào nêu ra mà chưa hề cân nhắc đến những rủi ro có thể xảy tới. Chiếc mũ xanh da trời thiết kế chương trình sao cho nó phù hợp với tình huống, cũng giống như một người thợ mộc lên kế hoạch thế nào để đóng một chiếc ghế tựa hoặc một chiếc tủ.
Khi một người sử dụng chiếc mũ đỏ, điều này đồng nghĩa với việc người đó sẽ không cần phải cố chứng minh cảm xúc của mình hoặc đưa ra những lý giải lôgíc cho điều này. Xét trên góc độ sinh lý, chúng ta cần thiết phải tách bạch các kiểu tư duy. Tuy nhiên, cả hai quan điểm đều được ghi nhận.
Một tập đoàn khác, tập đoàn Statoil của Na Uy gặp phải vấn đề về một thiết bị khoan dầu, tốn tới vài trăm nghìn đô la mỗi ngày. Không có “những khả năng” bạn chẳng thể nào có thể tiến lên. Tôi đã từng tham dự rất nhiều cuộc họp mà nhiều thành viên tham gia đóng góp những ý tưởng hết sức sáng tạo.
Chiếc mũ trắng thề hiện sự trung lập và mang tính khái quát cao. Cách nhìn này có thể dẫn tới sự nhầm lẫn rằng những chiếc mũ nhất định mũ đỏ, mũ vàng và mũ đen được sử dụng để xét đoán, chứ không phải để cung cấp thông tin. Lối tư duy mũ vàng cố gắng để tìm ra những trợ giúp logic đối với những giá trị và lợi ích được tìm ra.
Và chiếc mũ trắng nên được sử dụng liên tục để kiểm tra thông tin tại những thời điểm khác nhau. Đôi khi, trong những cuộc họp, mọi người nên dùng chiếc mũ đỏ tại thời điểm bắt đầu để nghe cảm xúc của mọi người, và tại thời điểm kết thúc để xem lại liệu mọi người đã có cảm nhận khác về sự việc. … Chiếc mũ xanh của tôi gợi ý chắc chắn rằng đã đến lúc chúng ta cần tìm các lựa chọn thay thế.
Chủ đề này được tôi trình bày trong một cuốn sách khác. Tuy nhiên thực tế lại có những sự việc vừa thuộc nhóm này, vừa thuộc nhóm khác, hoặc không thuộc nhóm nào cả. Hoặc chúng ta bán giá cao hơn, hoặc thấp hơn.